پاسخ به نظرات
نظری از یک همشهری عزیزدر خصوص اختصاص آب چاه عمیق به آبیاری باغات وکشاورزی اراضی و آب ایشیق بولاقی به آب شرب اهالی
ابتدا نگاهی به نوشته های این دوست محترم می اندازیم :
با سلام
بنده می خواستم در مورد نظراتی که برای آب چشمه داشتین اینو مد نظر قرار بدین که به خاطر کم بودن املاح چشمه و به اصطلاح در زمره آب های نسبتاٌ سخت جا گرفته و یکی از دلایل معروفیت چورس به کیفیت آبشه شما که دلتون نمیخواد این آب و با آب چاه عمیق عوضش کنن برای چایی اهالی که خیلی بد میشه،در مورد باغ های پایاب این چشمه به خاطر افت سطح آب های زیرمینی و کم شدن آب نسبت به سال های پرآبش،اولویت با مصارف شرب بود،از طرفی چاه عمیقی که حفر شده پروانه بهره برداریش برای آب و فاضلابه،پس راه سوم و مطمئنش تامین آب از طریق استفاده از تسهیلات جهاد کشاورزی و همت باغ دارها هستش منظورم آبیاری مدرن و پمپاژ آب از کانالی که از سد آغچای در پایین دست روستا تغذیه میشه،
خیلی ممنون از زحماتی که برای چورس میکشین.
جواب به همشهری محترم و دیگر اهالی که افکارشان بر روی آب چورس متمرکز است ( چاه عمیق و یا ایشیق بولاقی )
حواب :
آب ایشیق بولاقی چورس گواراتر است یا آب چاه عمیق چورس؟
با سلام - دوستان عزیر برای ورود به بحث آب آشامیدنی و باغات چورس باید کمی به گذشته بر گردیم . در ابتدای امر که لوله کشی با مخالفت یک عده و موافقت عده ای دیگر و با نوعی تحمیل انجام گرفت در اوایل امر خوب می نمود و هر چند که باغات به عدم سپرده شدند ولی وضعیت بهداشتی و راحتی مردم فراهم شد ولی بعد از گذشت سالها پوسیدگی ها لوله ها شروع شد و باعث هدر رفتن آب شد .
وضعیت مخزن آب هم نا مناسب بود و طوری شد که آب نوبتی شد و در این نوبتی شدن به تعدادی از محلات اصلا آب نمی رسید و در این زمان مردم به فکر چاره افتادند هرچند دست مردم نبود که سیتسم قبلی را تغییر داده و اوضاع را سرو سامان دهند و گله ها شروع شد و مشکل به مقامات محلی ارجاع گردید و تا با کمک اهالی چاه عمیقی هم زدند ولی هیچ اقدامی صورت نگرفت و در چاه بسته ماند در این گیر و دارها و بلاتکلیفی هر کس نظری داشت .
پدر اینجانب وبنده حقیردر مورد آب چورس چنین فکر می کردیم که باید مدیریت امور آب در دست دولت باشد که بعد از چندین سال که مختصرا عرض شد گرفتاری و نبود آب برای تعدادی و کمبود آن برای عده ای دیگردر نهایت، اداره آب و فاضلاب روستایی به این آرزو لباس حقیقت پوشانید . که آخبار آن در سایت ها آمده بود .
در این خصوص یاد آوری مطلبی که هم بد وهم در نوع خود جالب بود به بحث ما کمک می کند و آن این که سالها قبل در چورس(قبل از آنکه لوله کشی جدید اجرا شود ) ازاداره آب و فاضلاب روستایی به درب منازل مراحعه می کنند که مثلا کنتور ها را بررسی و کنتور جدید نصب کنندکه با عکس العمل غیر معقول چند نفر مواجه شوند و شاید در این عکس العمل - آنها ( چند نفر)این استدلال را داشتند که کنتور بستن جدید همانا و دادن آب بها مصرفی همان .
شاید این افراد چون تاآن زمان پولی برای آب مصرفی نپرداخته بودند برایشان سخت می آمد در حالیکه در آن زمان لوله های قدیمی پوسیده بودند و برای بیشتر از نصف اهالی حتی یک ساعت هم آب نمی رسید و حتی در اثر پوسیدگی و جریان منفی آب کثیف حاصل از هرز روی به داخل لوله ها بر می گشت و مردم آن را مصرف می کردند . همین تشتت و اختلافات چه بسا موجب دلسردی مقامات مسئول شد و نهایتامنجر به آن شد که مسئولین چندین سال اجرای لوله کشی جدید را مسکوت بگذارند و تا اینکه سرانجام با اجرای خوب سیستم جدید و کنار گذاشتن سیستم قبلی بخیر گذشت و الان همه آب دارند آن هم چه آب خوبی . واقعیت اینست که موضوع کلان آب کشور و در مقیاس کوچک ُ آب چورس با برنامه ریزی قابل حل است.
ما نباید به این قناعت می کردیم حال که به آب مشروب رسیده ایم از کشاورزی و باغات و دیگر مسایل غافل شویم . بطوریکه عرض شد هر چند که مشکل آب شرب اهالی به نحو شایسته حل شده ولی
حق و حقوق قانونی افراد و باغداران موضوعی حل نشده باقی مانده است که 25 سال است باغهایشان خشکیده و خسارت دیده اند و شما سیمای چورس را به مثابه کویر می بینید . روستایی که آنقدر پوشیده از درخت بود و مسافرانی که در آن مهمان می شدند جمله ی معروفی را بکار می بردند :
در چورس آنقدر درخت هست که اگر یک الک ( قلبیر ) را به آسمان پرتاب کنید . آنرا روی زمین نخواهی دید یعنی در لابلای شاخه ها فضایی نیست که قلبیر خود را به زمین برساند .
اگر از بنده نظر بخواهید با آشنایی مختصری که با قانون مدنی و مسایل آبی کشور ، دیگر قوانین کلی (آخرین قانون و برنامه ی چشم انداز 5 ساله مجمع تشخیص مصلحت نظام که به تایید مقام معظم رهبری هم رسیده و نیز قانون توزیع عادلانه ) - می گویم که اگر باغداران به قانون مراجعه کنند که کلی خسارت به آنها وارد شده - قطعا قانون طرف آنها را گرفته و حقوق آنها را اعاده می کند . چون آب ایشیق بلاغی بر پشت قباله آنها نوشته شده است و اصولا یکی از راههای اثبات مالکیت آب در عهد قدیم زمین زیر آن بوده است . تا آنجا که می دانم همین کار را کرده و شکایت خود را پیگیری می کنند
این حق قانونی صاحبان باغ است و ما نمی توانیم از عوض آنها تصمیم بگیریم که از حق خود بگذرند ولی می توانیم بگوییم اگردر گذشته دولت ،آب باغات و مزارع حومه چورس را به لوله کشی برد بخاطر ضرر زدن به آنها نبود بلکه بخاطر خود اهالی و بهداشت و کمبود آب در آن زمان بوده است . و از صاحبان باغات می خواهیم که گذشته را به کناری گذاشته و به آینده فکر کنند. تنها با یک همفکری ممکن است مثلا کانال نیمه کاره را پیگیری کرد و یا تصمیمات دیگر .
به هر حال تخصیص آب ایشیق بولاقی به آب شرب که صورت گرفته است از یک طرف اگر از بعضی جهات قابل توجیه بوده است و لی خلاف قانون مالکیت و مصالح دراز مدت چورس وبا عجله و کم تدبیری انجام گرفته است . یعنی آنها می توانستند راه دیگری را انتخاب کنند ( مسئولین بهداشت می توانستند در عرض چند روز یک چاه عمیق حفاری کنند که نکردند) و بعد آب چاه عمیق را به باغات و چشمه ایشیق را به شرب اختصاص دهند و همین اشتباه باعث شد چورس بخشکد و تا یک قدمی کویر برسد و به لحاظ کم شدن در آمد ها کوچهای زیادی اتفاق بیفتد که البته از این حرفها گذشته است .
و اینجا مدیریت است که اهمیت دارد ودر آب و کلا هر موضوع دیگر مهم است که بدون تدبر و برنامه ریزی هر کاری ناقص می شود . پس لازم است برادران محترم و صاحب اختیار تصمیمات کافی و لازم گرفته وبرای توسعه ی چورس وحل این گونه مشکلات قدم بر دارند و الا بلاتکلیفی و ناامیدی به آینده باعث می شود که اجتماع از هم به پاشد . بیکاری بیداد کند و دیگر اثرات سوء که همه می دانند .
دوست عزیز هرچند بنده نتایج آنالیز آب چورس را در دست ندارم ولی با تکیه به اندک اندوخته هایم -می توانم بگویم آب ایشیق بولاقی اگرچه آهکدار است و لی بر اساس استاندارد های شناخته شده آب های شرب ) قاعدتا باید کیفیتی به مراتب بهتر را از آبهای زیر زمینی ( چاه عمیق ) داشته باشد . و امتیاز دیگر این آب پاک بودن آن است و در حال حاضر هیچ خطرآلودگی آن را تهدید نمی کند .و شرایط زمین شناسی - محیطی الحمدالله طوری است که در آینده نیز آن را حفظ خواهد کرد .
( از دیدگاه آبشناسان و زمین شناسان ، چشمه ایشیق بولاقی در ردیف چشمهای آهکی کارستی است . )
اما آبهای زیر زمینی نسبت به ماهیت خود که محبوسند دارای اقامت طولانی تری و املاح بیشتری نسبت به آبهای سطحی جاری و چشمه ها هستند و در واقع آب ایشیق بولاقی آبی تجدید شونده است و به عبارت دیگر آبی که در آن هست و فعلا به خانه های ما می رسد و می خوریم آبی است که حداکثریک ساله و تازه است . اما سن آبهای زیر زمینی از جمله چاه عمیق چورس زیاد و آبی پیر و کهنسال است و زمان بیشتری تحت تاثیر مواد قابل حل در لایه های موجود زیر زمین قرار گرفته است و لذا دارای نمکهاو مواد محلول بیشتری خواهد بود .
لذا بنده هم اذعان دارم که ایشیق بولاقی برای آشامیدن مناسب است و آب چاه عمیق برای کشاورزی مناسب تر است . حالا آب باشد که هست بقیه موارد درست می شود . ( اصل مهم داشتن آب است که داریم وفرق کیفی جزیی دو آب مورد بحث یعنی چشمه ی ایشیق بولاقی و یا چاه عمیق اهمیت آن چنانی ندارد ) - هر چند که کم بود معدنچیان این آب ایشیق بولاقی را از مردم بگیرند و با تغییراتی و حفاریهایی که که بر سر آن آوردند و اینجانب اگر توفیقی باشد راز مفصل این آب و اینکه چگونه و از کجا جاری می شود و اثرات و خطرات دستکاری در بالا دست و سطح زمین آنرا توضیح خواهم داد که هم عزیزان هم وطن ما با آن بیشتر آشنا شوند و بدانند که خدا چه نعمت بی نظیر و بی بدیلی را در دل کوههای چورس قرار داده است و با این شناخت باید از آن محافظت کنند .
بنده اطمینان می دهم بلایی را که معدن کاران به سر این چشمه آورده بودند اگر کمی ادامه داده می شد تمام مسیرهای آبراهه ای آن که تغذیه کننده آن بودند کور و منحرف می شدند قطعا این چشمه از بین می رفت .
ولی خوب شد که اهالی زود متوجه شدند و از این کار زشت و غیر فنی خانمان بر انداز جلو گیری کردند . جالب این بود که از یک طرف در سمت غرب عملیات آبخیز داری انجام می شد و از سمت دیگر برادر معدن کار تیشه به ریشه ی آن می زد.
حال که جایش افتاده است بگذارید یک جمله ی دیگر در مورد این چشمه گفته شود : چشمه ی ایشیق بولاقی یکی از پدیده های بی نظیر طبیعت آذر بایجان غربی است و حتی احتمال وجودغاری بزرگتر در مسیر آن باید باشد . دوستانی که غار علیصدر همدان را دیده باشند تصور بهتری می توانند داشته باشند . لذا احتمال غاری طویل در داخل آن هست . مثل غار علی صدری در مقیاسی کوچکتر .
دوستانی که با ایشیق بولاقی آشنایی دارند حتما باید اصطلاح قار قویوسی را هم شنیده باشند قار قویوسی در بالای مخزن و یا مظهر این چشمه وجود دارد که چاله ای است که برف را در ود جمع می کند و برف این نقطه دیرتر ذوب می شود لذا در بین مردم به این اسم نامیده شده است اما در اصطلاح زمین شناسی و کارست شناسی به این حفره یا چاله دولین می گویند و به نظر می آید در مسیر آب این چشمه در زیر زمین یک غری و جود دارد که باعث ریزش و ایجاد قار قویوسی شده است .
دو نکته در مورد آب مورد توافق جامعه شناسان و حقوق دانان است اول اینکه اصلا این چشمه ها و رودخانه ها بوده اند که بشر را در یک جا جمع نموده است و روستا ها و شهر ها را بوجود آورده است و این جوامع در کنار این آب بوده که یاد گرفته اند که چگونه از این آب مواظبت کنند و چگونه از آن استفاده کنند تا اختلافی فی مابین نباشد و در کل تدوین برحقوق جامعه و تشکیل حکومت را آبها بیشتر موثر بوده اند کما اینکه نوشته هایی قبلا در مورد تقسیم نامه ی آب شیخ بولاقی را داشته ایم . پس اگر آب ایشیق بولاقی نبود قطعا چورسی هم نبوده است و آن هم با این قدمت .
بعد که فرمودید . سند چاه عمیق مال اداره ی آب و فاضلاب است .این موضوع در کار آب چورس خللی ایجاد نمی کند . اگرچه مالکیت آب همواره مورد بحث علما در فقه و نیز قانون گذاران قوه ی قضا بوده است. ولی آنچه از فحوی قوانین جدید بر می آید جنبه حاکمیت و مالکیت دولت برآبها ی کشور بر دیگر وجوه می چربد . این است که در قانون جدید کلیه آبها از قبیل آب سدها هم آبهای دریاها و برکه ها و رودخانه ها و آب های زیر زمینی و حتی آبهای گرم معدنی و باتلاقها و مردابها و خلاصه بکنم حتی رودخانه ها و آبراهه های بدون آب و خشک هم در اختیار دولت است و اولویت های آبی را دولت با رعایت موارد قانونی تعیین می کند .
با این تفاسیر دست دولت درهراختصاصی باز است ،با تغییراتی که در ماهیت قوانین مربوط به آب و اولویت های آبی کشور پیش آمده است دولت می تواند با رعایت موارد قانونی و جلب رضایت اهالی - روشی را که به مصلحت کشور ومنطقه ودارای توجیهات فنی - اقتصادی - زیستی باشد در پیش گیرد .
( لازم به قید است که شاید باغداران این تصور را دارند که اگر آب ایشیق بولاقی را بدهند چیزی که الان اتفاق افتاده است و در مقابل آن چاه عمیق را برای آبیاری باغها تحویل بگیرند خرج نگهداری و آبرسانی چاه برایشان تحمیل خواهد شدکه موضوعی قابل درک است )و ناگفته نماند که این چاه با خودیاری مردم احداث شده است حالا چقدر خودیاری در هزینه حفاری آن پرداخته اند بنده خاطرم نیست . در هر حال این موضوع یعنی مسئله آب ایشیق بولاقی و چاه عمیق با راه کارهایی قابل حل است . و باز تکرار می کنم مهم اینست که نعمت آب در حال حاضر موجود و بر آن هزاران شکر واجب می نماید .
پس موضوع اصلی آب چورس همانطور که شما هم به درستی به آن اشاره کردید . گسترش شبکه ها و تعمیق سیاست آبی - ایجاد فرصت های شغلی و در آمدی - استفاده بیشتر از منابع آبی درمنطقه و چورس یا توجه به دایمی شدن آب در نهرشهره جو ( با احداث سد آغچای ) است به شرط اینکه عملیات کانال نیمه کاره آن مجددا شروع شود .
که این موضوع( قطع عملیات کانال سمت چورس) هم از مدتها قبل یعنی از زمانی که عملیات کانال کشی سمت چورس از سوی آب منطقه ای نیمه کاره گذاشته شد توسط اهالی و نماینده ی محترم منطقه پیگیری شده است و شورای شهرستان و در راس آن حجت الاسلام ایوب زاده زحماتی را کشیده اند و هم درجلسه و مراسم اخیر ( افتتاح مسجد عبدالبقا در ایام مبارک دهه فجر ) نیز مورد بحث نماینده محترم شهرستان در مجلس آقای دکتر صدر و مقامات محلی و اهالی واقع شده است. ) ضمن تشکر از آقای دکتر موید صدرو دیگر دست اندر کاران .
پس اگر ما کانال دارای آب را در زیر سربالایی جیلیک یعنی پایین روستا داشته باشیم به آسانی می توان برای باغات چورس از آن آب برداشت نمود که در این حال نیازی به چاه عمیق هم نخواهد بود . این است که ادامه اجرای کانال علاوه بر گسترش امور کشاورزی در چورس و اراضی روستاهای همجوار (با چورس مجموعا ۱۱ روستا) ضروری به نظر می رسد . تازه با برداشتن آب از نهر شهره جو و رساندن به باغات و مزارع داخل و حومه روستا می توان به احیای چشمه ها و قناتهایی که با لوله کشی آب شیخ بلاغی خشک و کم آب شده اند امید وار بود . و از وجه دیگر موجبات و بستر گردشگری در چورس کلید خواهد زد . اگر یک تالار ورزشی - فرهنگی - و رفاهی در کنار ایشیق بولاقی ایجاد شود . آنوقت می بینیم که چه خواهد شد . چورس ، همه ی کسانیکه خسته از کار روزانه دنبال گذراندن اوقات فراغت هستند و دوستداران طبیعت را جذب خود می کند
و مورد آخر ،آموزش مصرف بهینه ی آب و اصلاح روشهای مصرف که باز زحمتش برآب منطقه ای - شرکت آب و فاضلاب - جهاد کشاورزی و شورا ی اسلامی و روحانی محترم چورس آقای حجت الاسلام ایوب زاده و دیگر روحانیون محترم است . اخیرا کتابی در این مورد توسط آب منطقه ای آذربایجان شرقی چاپ شده است که به حضور این روحانی محترم ارسال خواهدشد که می تواند راهنمای خوبی در مصرف صحیح و جلوگیری از اسراف و آلودگی آب موثر باشد .
به هر حال آنچه که اینجانب از نظر شما استنباط کردم ( اگر برداشت و تلقی ام درست باشد ) این است که خلاصه خواسته تان این است که همچنان آب ایشیق بولاقی را بخوریم و اگر قرار است آبی به باغداران داده شود همان آب چاه عمیق باشد .
دوست عزیز نظر بنده هم همین است چه کاری با مصلحت تر از این - چند روز قبل ( در وب آقای غیور زاده و مبحث نخبه ها و نخبه خیزی چورس ) صحبت بر سر این بود شاید تاثیر آب ایشیق بولاقی چورس است که این همه اهالی خونگرم ، با علم وفهیم و در میان آنها دکترو مهندس پرورانده است از کوزه همان تراود که در اوست .......... .
اما با ید با رعایت قوانین کشوری و حقوق شناخته شده شرعی و قانونی اهالی ونیز در نظر گرفتن اولویت های پیشرفت کشور و توسعه آن - در رفع بیکاری و یا کاستن از آن و تولید بیشتر در مزرعه و باغ باشد
موفق باشید . منتظر نظرات دوستان